ज्येष्ठ नागरिकांमध्ये डायबेटीस हा फक्त साखरेचा आजार नसून तो पूर्णपणे जीवनशैलीशी संबंधित आजार आहे, असे डॉ. भाग्येश कुलकर्णी स्पष्ट करतात. वय वाढल्यावर शरीरातील इन्सुलिनची कार्यक्षमता कमी होते, स्नायू कमी होतात आणि दैनंदिन हालचाल घटते. यामुळे शरीरात साखरेचे प्रमाण वाढते आणि डायबेटीस नियंत्रणात ठेवणे कठीण होते. डायबेटीस हा “मूक आजार” आहे, कारण सुरुवातीला कोणतीही लक्षणे दिसत नाहीत, परंतु पुढे जाऊन तो हृदयविकार, मूत्रपिंडाचे आजार, डोळ्यांचे विकार आणि पक्षाघातासारख्या गंभीर समस्यांना कारणीभूत ठरतो.

ज्येष्ठ नागरिकांना येणाऱ्या मुख्य अडचणी
ज्येष्ठ नागरिकांसाठी डायबेटीस नियंत्रण करताना खालील अडचणी येतात:
 १. नियमितता राखणे कठीण – रोज चालणे किंवा आहार पाळणे अवघड जाते
 २. औषधांवर अवलंबित्व – फक्त औषधांवर अवलंबून राहण्याची सवय
 ३. शारीरिक मर्यादा – गुडघेदुखी, थकवा, कमजोरी
 ४. भावनिक समस्या – एकटेपणा, नैराश्य यामुळे साखर वाढते
 ५. खाण्याच्या सवयी बदलणे कठीण – गोड खाण्याची सवय सोडणे अवघड

डॉ. भाग्येश कुलकर्णी यांच्या मते योग्य भारतीय आहार, व्यायाम, झोप आणि विचारसरणी हे डायबेटीस नियंत्रणासाठी अत्यंत महत्त्वाचे घटक आहेत. ते सांगतात की प्रक्रिया केलेले अन्न, थंड पेये, मद्यपान आणि जास्त पिष्टमय अन्न टाळणे आवश्यक आहे, तर संतुलित आहार (पिष्टमय पदार्थ + प्रथिने + आरोग्यदायी चरबी) घेणे गरजेचे आहे. फक्त औषध किंवा इन्सुलिन यावर अवलंबून राहणे योग्य नाही, कारण प्रकार २ मधुमेहामध्ये मुख्य समस्या इन्सुलिन प्रतिकार ही असते. त्यामुळे आहार, व्यायाम, ताण नियंत्रण आणि दिनचर्येमध्ये बदल केल्यास मधुमेह नियंत्रणात येऊ शकतो.

ज्येष्ठ नागरिकांसाठी आहार योजना
सकाळी उठल्यावर कोमट पाणी घ्यावे. नाश्त्यामध्ये प्रथिने आणि तंतुमय पदार्थ असलेले अन्न घ्यावे, जसे की मूग डाळ चिल्ला, ओट्स, पोहे (कमी तेलात) किंवा भाजीसह उपमा. दुपारच्या जेवणात १-२ चपाती (ज्वारी/बाजरी), भरपूर भाजी, डाळ आणि सॅलड असावे. फळे मर्यादित प्रमाणात (पपई, सफरचंद) घ्यावीत. संध्याकाळी कोंब आलेली कडधान्ये किंवा सुका मेवा खावा. रात्री हलके जेवण (भाजी + सूप + १ चपाती) घ्यावे आणि लवकर जेवण करणे आवश्यक आहे.

ज्येष्ठ नागरिकांसाठी व्यायाम योजना
• रोज २०–४० मिनिटे चालणे
• हलका बळकटपणा वाढवणारा व्यायाम (आठवड्यातून ३ वेळा)
• खुर्चीवर बसून करता येणारे व्यायाम (जर चालणे शक्य नसेल)
• अंग ताणण्याचे आणि श्वसनाचे व्यायाम
नियमित शारीरिक हालचाल इन्सुलिन प्रतिकार कमी करण्यास मदत करते.

जीवनशैली आणि विचारसरणी
• ताण वाढला की साखर वाढते
• झोप व्यवस्थित असणे आवश्यक
• मानसिक शांतता आणि ध्यान महत्त्वाचे
त्यांच्या पद्धतीमध्ये आहार + व्यायाम + अंतर्गत बदल + वैद्यकीय देखरेख हे चार मुख्य स्तंभ आहेत.

डॉ. भाग्येश कुलकर्णी एक मुख्य संदेश देतात:
मधुमेह नियंत्रणात आणता येतो आणि काही वेळा कमीही करता येतो
जीवनशैली हा सर्वात मोठा उपाय आहे
औषधे फक्त सहाय्यक आहेत, अंतिम उपाय नाहीत
योग्य आहार + नियमित व्यायाम + ताण नियंत्रण = मधुमेहावर सर्वोत्तम नियंत्रण