Author name: Prajakta Kapse

“पंचमहाभूतांचा पसारा ते हे जग, तुज वाटे तुज माहीत भासे दे तुज मनाचे हेच बोध घे.”
वरील अभंगात संत तुकाराम महाराजांनी पाच घटकांचे महत्त्व आणि त्यांच्या अंतर्गत तत्त्वज्ञानावर प्रकाश टाकला आहे. पाच घटक म्हणजे पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु आणि आकाश या पंच-तत्वांचे जीवनात अनन्य साधारण महत्व आहे. आपले अस्तित्व हे आपल्या या पाच घटकांच्या सुसंगततेवरही आधारलेले आहे. पाच घटकांची शुद्धता साधणे अत्यंत आवश्यक आहे. या घटकांची शुद्धता साधण्यासाठी, आपल्याला त्यांच्या स्वभावाची खोलवर माहिती समजून घ्यावी लागेल आणि त्यावर प्रभावीपणे नियंत्रण ठेवावे लागेल. प्रत्येक घटकाचा आपल्या जीवनावर,शरीरावर आणि मानसिक स्थितीवर प्रभाव असतो. आपले जीवन हे गूढ आणि अद्भुत असे आहे कारण शरीर, पृथ्वी तसेच ब्रह्मांड हे सर्व पाच घटकांच्या परस्पर निर्भरतेच्या आणि एकमेकांत विलीन होणाऱ्या घटकांचे रूप आहे. या सर्वांचा समन्वय साधणे खूप महत्वाचे असते. अशा प्रकारे, हे पाच घटक केवळ भौतिक स्वरूपात नाही तर आध्यात्मिक आणि मानसिक स्तरावरही आपल्याला मार्गदर्शन करतात आणि आपल्या जीवनाचे उद्देश पूर्ण करण्यासाठी मदत करतात.

प्रत्येक दिवस एक नवा आरंभ असतो. आपल्या जीवनात भूतकाळात कधी नकारात्मक किंवा वाईट घटना घडल्या असतील, तर त्या मागे सोडून नवीन सुरूवात करता आली पाहिजे. ज्या पद्धतीने आपण दररोज घराची स्वच्छता करतो, त्याच पद्धतीने आपले मनही स्वच्छ करणे आवश्यक आहे. भूतकाळातील घटनांना मागे सोडून, त्या घटनांवरून शिकून नवे ध्येय ठरवून पुढे जाता आले पाहिजे. आपल्या दैनंदिन जीवनात सकाळी घर स्वच्छ करणे हे अत्यंत महत्वाचे असते, तसंच आपल्या मनाची स्वच्छता देखील तितकीच महत्त्वाची आहे. प्रत्येक दिवस एक नवीन संधी आहे, एक नवीन सुरुवात आहे. त्यामुळे, नवीन दिवस सुरू करताना मी स्वतःला सांगतो, “मला भूतकाळ मागे सोडावा लागेल.” आणि नव्याने सुरुवात करायची आहे. आपला परिसर स्वच्छ ठेवल्याने आपल्याला ताजेतवाने वाटते. स्वच्छतेवर विश्वास ठेवून जेंव्हा मन ही स्वच्छ ठेवण्याचा प्रयत्न करतो तेंव्हा आपण अंतःकरणाने स्वच्छ बनतो. असा हा डिटॉक्स केवळ भौतिक शरीरासाठीच नाही तर नवीन जीवन जगण्यासाठी देखील आवश्यक आहे.

संतुलित आहार, नियमित व्यायाम, योग्य विश्रांती आणि कामकाजातील ताळमेळ या गोष्टी लक्षात घेतल्यास, मानसिक आणि शारीरिक आरोग्य सुधारते आणि जीवनात स्थिरता व आनंद प्राप्त होतो. हे सर्व घटक एकत्रितपणे जीवनाची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी महत्त्वपूर्ण ठरतात. एकंदरीत, उच्च दर्जाचे जीवन कशात समाविष्ट आहे याबद्दल आपल्याकडे किरकोळ भिन्न विचार आहेत. असे असले तरी, जीवन अधिक मोहक बनवण्यासाठी प्रत्येकजण काही टप्पे पार पाडू शकतो.

आपले शरीर अनेक घटकांनी बनलेले आहे आणि आपल्या ग्रहावर अस्तित्वात असलेली सर्वात गुंतागुंतीची प्रणाली आहे. डॉक्टर म्हणून, आपल्याला शरीराच्या कार्यप्रणालीची शिकवण दिली जाते, परंतु तज्ञ झाल्यावरही, आपल्याला त्याच्या कार्यप्रणालीमध्ये थेट बदल करणे शक्य होत नाही. आम्ही फक्त शरीराच्या समस्यांबद्दल माहिती मिळवू शकतो आणि योग्य उपचारांसह त्या समस्यांचे निराकरण करण्याचा प्रयत्न करू शकतो. आपले मुख्य कार्य म्हणजे शरीराला नैसर्गिक प्रक्रियेचा पाठपुरावा करण्यात मदत करणे. मानवांच्या शरीराच्या कार्यक्षमतेने नेहमीच त्याच्या प्रतिकृती तयार करण्यासाठी प्रेरित केले आहे. तरीही, अलीकडील वैज्ञानिक प्रगतीच्या बाबतीत, शरीराच्या प्रक्रियेसमान प्रणाली तयार करण्याची क्षमता आपल्याला अद्याप साधता आलेली नाही. आपण मानव शरीराचे अध्ययन आणि दुरुस्ती करू शकतो, परंतु शरीर स्वतः करू शकत असलेल्या गोष्टी आपण करू शकत नाही. थोर तत्ववेत्ते सद्गुरु श्री वामनराव पै सांगतात की, “मानवी शरीर हे निसर्ग नियमांनी बद्ध आहे आणि ते स्वयंचलित आहे ते स्वयं नियंत्रित आहे व ते नैसर्गिक असून त्या ठिकाणी पद्धतशीर व्यवस्था असलेली दिसून येते” असं हे शरीर साक्षात परमेश्वर आहे.

आपले शरीर अनेक घटकांनी बनलेले आहे आणि आपल्या ग्रहावर अस्तित्वात असलेली सर्वात गुंतागुंतीची प्रणाली आहे. डॉक्टर म्हणून, आपल्याला शरीराच्या कार्यप्रणालीची शिकवण दिली जाते, परंतु तज्ञ झाल्यावरही, आपल्याला त्याच्या कार्यप्रणालीमध्ये थेट बदल करणे शक्य होत नाही. आम्ही फक्त शरीराच्या समस्यांबद्दल माहिती मिळवू शकतो आणि योग्य उपचारांसह त्या समस्यांचे निराकरण करण्याचा प्रयत्न करू शकतो. आपले मुख्य कार्य म्हणजे शरीराला नैसर्गिक प्रक्रियेचा पाठपुरावा करण्यात मदत करणे. मानवांच्या शरीराच्या कार्यक्षमतेने नेहमीच त्याच्या प्रतिकृती तयार करण्यासाठी प्रेरित केले आहे. तरीही, अलीकडील वैज्ञानिक प्रगतीच्या बाबतीत, शरीराच्या प्रक्रियेसमान प्रणाली तयार करण्याची क्षमता आपल्याला अद्याप साधता आलेली नाही. आपण मानव शरीराचे अध्ययन आणि दुरुस्ती करू शकतो, परंतु शरीर स्वतः करू शकत असलेल्या गोष्टी आपण करू शकत नाही. थोर तत्ववेत्ते सद्गुरु श्री वामनराव पै सांगतात की, “मानवी शरीर हे निसर्ग नियमांनी बद्ध आहे आणि ते स्वयंचलित आहे ते स्वयं नियंत्रित आहे व ते नैसर्गिक असून त्या ठिकाणी पद्धतशीर व्यवस्था असलेली दिसून येते” असं हे शरीर साक्षात परमेश्वर आहे.

जेव्हा आपण मानवजातीच्या समस्यांचा विचार करतो आणि “हे सर्व का घडते?” असे विचारतो, तेव्हा आपल्याला समजते की आपण निसर्गाचा एक भाग आहोत. आपल्या अचेतन मनातच त्या सर्व गोष्टींचं उत्तर आहे. सतत विचार करत राहणे आणि आपल्याशी संवाद साधणे, हेच खरे ज्ञान मिळवण्याचे मार्ग आहे. प्रत्येक संकटामध्ये एक गूढ संदेश आहे, आणि तो संदेश आपल्या मनाच्या शांततेतूनच प्रकट होतो.

ग्रीन ज्यूस डिटॉक्स:
ग्रीन स्मूदीमध्ये फायबर असते जे कोलेस्टेरॉल आणि ग्लुकोजची पातळी कमी करते. तुमचे पोट जास्त काळ भरलेले असते आणि तुमच्या शरीराच्या साफसफाईच्या प्रक्रियेचे नियमन ते करते. शिवाय, व्हिटॅमिन ए, व्हिटॅमिन सी, फोलेट आणि पोटॅशियम यांसारखे महत्त्वपूर्ण पोषक घटक देणारी फळे आणि भाज्यांचा मजबूत डोस मिळवण्याचा हा एक चवदार मार्ग आहे.

दैनंदिन जीवनात डिटॉक्सचे महत्त्व आपल्याला माहीत असल्याने शरीराची अंतर्गत आणि बाहेरून स्वच्छता करणे देखील आवश्यक आहे. शरीराच्या बाह्य स्वच्छतेसाठी, येथे काही शारीरिक काळजी घेण्याच्या सामान्य टिप्स आहेत ज्या आपल्याला मधुमेह आणि इतर जीवनशैली विकारांचे व्यवस्थापन करण्यास मदत करतात.

बऱ्याचदा रक्तातील साखरेची समस्या, वजन वाढणे आणि तीव्र थकवा या समस्या शरीराच्या अतिरिक्त विषारी भारामुळे असतात, ज्यामुळे तुमच्या पेशींमध्ये योग्य चयापचय आणि सातत्यपूर्ण ऊर्जा उत्पादनास प्रतिबंध होतो. म्हणून डिटॉक्स हा तुमच्या शरीराला तुमच्या चरबीच्या पेशींमध्ये वाहून जाणारे अतिरिक्त विषारी बाहेर टाकण्यास मदत करून तुम्ही चरबी जाळण्यासाठी, वजन कमी करण्यासाठी आणि रक्तातील साखरेची पातळी कमी करण्यासाठी तसेच योग्य चयापचय प्रक्रिया देखील डिटॉक्सद्वारे वाढवू शकता. आता तुम्ही विचार करत असाल की, “माझ्या रक्तातील साखरेची पातळी कमी करण्याशी चरबीच्या पेशींचा काय संबंध आहे?

जेव्हा तुम्ही तुमच्या जीवनातील मूळ कारणावर काम करता, तेव्हा तुमचं संपूर्ण शरीर एकत्र येऊन संवाद साधतं, आणि तुमचं जीवन अधिक प्रभावी आणि ऊर्जा भरलेलं बनतं. तुम्हाला नेहमीच उच्च ऊर्जा अनुभवता येते, आणि ज्या गोष्टी तुम्ही पूर्ण करू इच्छिता, त्या तुम्ही अपेक्षेपूर्वक पूर्ण करू शकता. परंतु, आपल्या आरोग्याच्या बाबतीत घेतलेले निर्णय आणि औषधांचा प्रभाव तुमच्या शरीरावर थेट परिणाम करतो. अनेक लोकांना औषधांची अत्यधिक गरज भासते, आणि त्यांचं औषधावर अवलंबित्व एक आव्हान बनून जातं.